494 wyświetleń

Znaczenie picia wody w czasie ciąży

Woda jest potrzebna do zdrowia.

Woda jest niezbędna do życia.

Bez wody nie ma życia. Bez wody nie ma zdrowia.

Tak bardzo zaniedbujemy temat odpowiedniego nawodnienia, że aż postanowiłam poświęcić kilka godzin na napisanie dla Was rzetelnego wpisu- a to oczywiście wiązało się ze znalezieniem odpowiednich, wartościowych artykułów. Ale udało się- przeczytajcie proszę wszystko w skupieniu.


Zawsze jak ktoś pyta mnie “Ile powinien pić wody”, biorę głęboki wdech, bo aby odpowiedzieć na to pytanie trzeba odnieść się  do równowagi elektrolitowej lub stanu nawodnienia ustroju, stylu życia, ilości treningów i wielu wielu innych czynników.  Organizm ludzki nie posiada rezerw wody, która mogłaby być uruchamiana w warunkach jej niedoboru i stąd też konieczność ciągłego jej uzupełniania. Nie bez powodu wszędzie można się natknąć na slogany informujące o konieczności jej picia. Postaram się jednak dzisiaj przekazać Wam garść faktów, o których nie mieliście zielonego pojęcia. Zobaczymy czy mi się uda :)


Po pierwsze- dzienne zapotrzebowanie na wodę w zależności od warunków środowiskowych oraz aktywności fizycznej człowieka może wahać się od 1,5 do ponad 3 litrów na dobę. Co istotne- możemy przyjąć, że na każdą wytwarzaną kalorię konieczne jest dostarczenie organizmowi 1 mililitra wody. Jest to bardzo ważna informacja dla sportowców. Ile spalasz średnio kalorii na treningu? No właśnie- matematyka jest prosta. 


W artykule Sawka M, Cheuvront S, Carter R. pod tytułem “Human water needs” z 2005 roku znajdziemy normy dla populacji polskiej, w których przyjęto, że dobowa norma spożycia wody dla dorosłych mężczyzn wynosi średnio 3700ml, a dla kobiet 2700 ml, zwiększając się do 3000 ml podczas ciąży i do 3800 ml podczas laktacji. Jak widać należy zwrócić szczególną uwagę na kobiety ciężarne i karmiące, które znajdują się ze względu na wzrost zapotrzebowania w grupie ryzyka odwodnienia organizmu.


Możecie się teraz zastanawiać, dlaczego ja właściwie tak drążę temat wody. Jakie konsekwencje może nieść za sobą niedostateczne jej spożycie? Otóż w przypadku niedoboru wody w granicach 2-3% pojawiają się zmiany w układzie krążenia- zagęszczenie krwi [wzrost hematokrytu] i zmniejszenie wypełnienia naczyń z ograniczeniem dystrybucji krwi na obwodzie. Zachodzą również zmiany ze strony ośrodkowego układu nerwowego jak obniżenie koncentracji, znużenie, osłabienie apetytu. Pojawiają się bóle głowy, które rzadko kiedy są łączone z nieodpowiednim spożyciem wody- a czy naprawdę łatwiej wziąć tabletkę na ból głowy niż wypić dwie dodatkowe szklanki wody? 

Odwodnienie może też powodować zaczerwienienie skóry, suchość śluzówek, światłowstręt. Przy dalszym nasilaniu się odwodnienia organizmu dochodzi do zaburzeń świadomości, halucynacji a nawet utraty przytomności. 


To nie koniec moich mrożących krew w żyłach historii- odwodnienie łagodne to niedobór do 5% wody, średnie do 10% a ciężkie 15%. Już średnie odwodnienie może być przyczyną zgonu... tak zgonu- dobrze czytacie. Tak więc to nie żarty i jeszcze bardziej skupcie się na pozostałej części wpisu.

[Le Bellego L, Jean C, Jimenez L, [et al.]. Understanding fluid consumption patterns to improve healthy hydration. Nutrition Today. 2010, 45,22-26]. 


Odwodnienie przewlekłe jest stanem wyzwalającym reakcje adaptacyjne ustroju, które mają na celu zmienić  gospodarkę wodną w sposób pozwalający na jego dalsze prawidłowe funkcjonowanie Jednym z mechanizmów kompensacyjnych jest zmniejszenie dobowej produkcji moczu do około 350ml. Powoduje to znaczny wzrost zawartości w nim produktów przemiany materii i substancji krystalizujących, co może wpływać na POWSTAWANIE KAMIENI W UKŁADZIE MOCZOWYM i spowodować ATAK KOLKI NERKOWEJ. Ciągłe obniżanie diurezy może doprowadzić do objawów DNY MOCZANOWEJ, MOCZNICY- NIEWYDOLNOŚCI NEREK. Ostre odwodnienie znacznego stopnia doprowadza do NIEWYDOLNOŚCI KRĄŻENIOWO-ODDECHOWEJ, co może być przyczyną ZGONU.


Najdłuższy opisywany przypadek przeżycia ludzkiego organizmu w warunkach braku wody wyniósł 9 dni przy jednoczesnej utracie masy ciała 13kg [Manz F, Wentz A. The importance of good hydration for the prevention of chronic diseases. Nutr Rev. 2005, 63, 2-5 ]. 


No dobrze- to jeszcze jedno badanie- udowodniono związek chronicznego odwodnienia z częstością występowania takich chorób jak: kamica nerkowa, zakażenia dróg moczowych, rak pęcherza i jelita grubego, udar mózgu, nadciśnien, choroba zakrzepowo-zatorowa, kamica pęcherzyka żółciowego, choroby przyzębia czy zaćma.

 [Kavouras S, Anastasiou C. Water physiology. Essentiality, metabolism and health implications. Nutrition Today. 2010, 45,4-5.]. 


W PRZYPADKU PODEJRZENIA ODWODNIENIA NALEŻY JAK NAJSZYBCIEJ UZUPEŁNIĆ NIEDOBÓR WODY ZARÓWNO PODAJĄC JĄ DOUSTNIE JAK I DOŻYLNIE. 


No ale skończę już historie mrożące krew w żyłach i napiszę co nieco o nawodnieniu w czasie ciąży, na które należy zwracać szczególną uwagę. 

Utrzymuje się, że podczas ciąży zapotrzebowanie na wodę wzrasta już od jej pierwszego trymestru. 

Jest to związane ze zwiększaniem się masy narządów ciężarnej, ze wzrostem tkanek jaja płodowego oraz zwiększeniem się ilości krwi krążącej. 


Przyspieszeniu ulega tętno ciężarnej, a to powoduje większy przepływ krwi do mięśni, lepsze zaopatrzneie tkanek w krew i podniesienie temperatury ciała. Wzrost zapotrzebowania dobowego na wodę pod koniec ciąży wynosi około 300 mililitrów, zwiększając się nawet do 800 ml podczas karmienia piersią.


Wiele ciężarnych skarży się na zatrzymanie wody w organizmie, szczególnie pod koniec ciąży. Najbardziej puchną stopy i twarz, a to zniechęca kobiety do większego spożywania wody (bo logicznym się kobietom wydaje, że jeśli trzymają wodę to nie mogą jej pić- a jest ZUPEŁNIE ODWROTNIE!!!).


Zatrzymanie wody podczas ciąży służy zapewnieniu zapotrzebowania rozwijającego się płodu. Ogółem dochodzi do zatrzymania około 5-6 litrów wody. Podczas ciąży dochodzi również do wzrostu objętości krwi krążącej głównie przez wzrost jej elementów niemorfotycznych a obniżenie hematokrytu ma znaczenie ochronne wobec nasilenia się aktywacji procesów wykrzepiania i fibrynolizy oraz obniża ryzyko niedokrwistości po porodzie

[Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące spożycia wody pitnej przez kobiety w okresie rozrodczym, ciężarne oraz karmiące piersią. Ginekol Pol. 2009, 80, 538-547


Po co kobiecie ciężarnej dodatkowa ilość wody? Woda stanowi niezbędne środowisko dla rozwoju ciąży od samego jej początku! Jest głównym składnikiem płynu pęcherzykowego i umożliwia wędrówkę zapłodnionej komórce jajowej przez jajowody do jamy macicy.


Dzięki obecności wody zachodzi również wymiana składników budulcowych. Wymiana wody między matką a płodem zachodzi przez łożysko oraz błony płodowe, które decydują o wymianie płynu owodniowego.W ciągu godziny wymienianych jest przez łożysko około 450ml wody!

[Sawka M, Cheuvront S, Carter R. Human water needs. Nutr Rev. 2005, 30-39]



Niedobór wody podczas ciąży może wpływać na nasilenie zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego. W ciąży przecież bardzo częste są problemy z zaparciami a niedostateczna podaż wody może te dolegliwości nasilać. Niedostateczne nawodnienie może być też przyczyną zwiększonej krystalizacji składników moczu, co skutkuje rozwojem kamicy nerkowej oraz wzrostem ryzyka zakażeń układu moczowego

[Borghi L, Meschi R, Amato F, [et al.]. Urinary volume, water and recurrences in idiopathic calcium nephrolithiasis a 5-year randomized prospective study. J Urol. 1996, 155, 839-843.



Spożywanie dostatecznej ilości wody zapewnia również prawidłowe wytwarzanie pokarmu a jej niedostateczna podaż są jedną z przyczyn ograniczenia laktacji. Woda pozbawiona zanieczyszczeń jest jednym z elementów niezbędnych do wytworzenia pokarmu. 


Ostatnio dodałam wpis dotyczący otyłości i nadwagi w czasie ciąży- tu również rola wody jest nieoceniona! W skrócie- należy pić wodę, aby obniżyć masę ciała.

[Dennis E, Dengo A, Comber D, [et al.]. Water consumption increases weight loss during a hypocaloric intervention in middle age and older adults. Obesity (Silver Spring). 2010, 18, 300- 307.




Tak więc do dna! I na zdrowie !


Dr Diana Dudziak

Doktor, trener personalny, instruktor fitness ze specjalizacją aktywności fizycznej kobiet w ciąży. Autorka wielu artykułów naukowych oraz prelegentka na konferencjach i szkoleniach.

Sklep
Instagram